Voortbouwen op onze wortels: verhalen uit De Peel | Nationaal Park De Peel

Kijken met kinderogen

Voor sommigen begint die band al jong. Elyn vertelt hoe ze boven in de uitkijktoren staat en alles om zich heen ziet. “De uitkijktoren vind ik erg leuk, want dan kun je heel veel en heel ver zien! Ik klim dan zelf naar boven en dan kun je overal om je heen kijken.” In haar woorden klinkt de onbevangen verwondering die veel bezoekers herkennen: de Peel als plek waar je blik vanzelf ruimer wordt.

Terugkeren naar de Peel

Anderen keren juist terug. Edwin en Ivonne Saanen trokken jarenlang de wereld over, maar uiteindelijk bracht het veen hen weer naar huis. “Na twaalf jaar backpacken wilden we terug naar de Peel.” Voor hen is het landschap een rustpunt, een plek die blijft roepen, hoe ver je ook reist.

Stilte die je nergens anders hoort

Die rust is voor Mary Naus een van de grootste waarden van het gebied. Ze ziet hoe de Peel ruimte geeft aan iedereen die er wandelt. “Doordat De Peel puur bedoeld is voor wandelaars krijgt iedere bezoeker alle tijd en ruimte om zonder zorgen te genieten. Je kunt er een ongekende stilte horen, die nergens anders te horen is.” Het is een stilte die niet leeg voelt, maar vol aandacht.

Meisje op knuppelbrug in landschap — Elyn

Twee mensen kijken door houten wallen — Edwin en Ivonne

Verbinding met de bron

Voor Hanneke Verberne is de Peel een plek waar kinderen leren waar hun eten vandaan komt. “Wij willen kinderen in contact brengen met de bron van hun eten en met de natuur.” In haar werk verbindt ze jonge generaties met het landschap dat hen voedt en vormt.

Dwaallichtjes en jeugdherinneringen

Sommige herinneringen zijn avontuurlijker. Rick van Meel denkt terug aan zijn jeugd, toen hij midden in de nacht op pad ging. “Als 17-jarige ging ik met boer Koos en een groep jeugdigen, om 04.30 uur ‘s ochtends op zoek naar dwaallichtjes in de Peel.” Het zijn verhalen die de Peel een bijna mythische gloed geven.

Vrouw met schep in stal met koeien — Hanneke Verberne

Profielaanzicht van man naast water — Rick van Meel

De Peel als geschiedenisboek

Voor Lieke Verhoeven ligt de kracht van het gebied juist in de geschiedenis die onder elke stap verborgen zit. “Als je de geschiedenis van het gebied niet kent dan waardeer je de natuur, maar wanneer je het weet dan leest het als een geschiedenisboek.” De Peel is niet alleen natuur; het is een archief van verhalen.

Verhalen die beschermd moeten worden

Sommige van die verhalen zijn pijnlijk. Niek Hendrix benadrukt hoe zwaar de regio werd getroffen in de Tweede Wereldoorlog. “De Tweede Wereldoorlog heeft de Peeldorpen buitensporig hard geraakt. Daarom is het van belang dat de oorlogsgeschiedenis en de verhalen beschermd worden.” Het landschap draagt littekens die herinneren aan wat er is geweest.

Vrouw met winteroutfit in landschap met varens — Lieke Verhoeven

Man naast oorlogsmonument in natuur — Niek Hendrix

Een plek om te ontvangen

Tegelijkertijd is de Peel een plek waar mensen samenkomen. Marijke Vaes ziet het Buitencentrum als een belangrijk hart van het gebied. “Het Buitencentrum is van belang als plek waar je activiteiten en educatie kan ontplooien en bezoekers kunt ontvangen en informeren.” Het is de plek waar verhalen worden doorgegeven en waar nieuwe bezoekers hun eerste indruk opdoen.

Mystiek terugbrengen

Voor Bart Moonen is het belangrijk dat de geschiedenis van de Peel goed wordt verteld. “Door een betere geschiedschrijving hoop ik dat de mystiek terugkomt in het gebied.” Want mystiek ontstaat niet vanzelf; het is iets wat je voedt door verhalen te blijven delen.

Turfcultuur in alles

En dan is er de turfcultuur, die volgens Henk Hermans nog steeds overal zichtbaar is. “De turfcultuur zie je in alles terug, zo ook in de scholen en carnavalsverenigingen.” De Peel is gevormd door handen die turf staken, en die geschiedenis leeft voort in tradities en gemeenschappen.

Vrouw met winterjas op knuppelbrug — Marijke Vaes

Man op pad in natuurgebied — Bart Moonen

Man met turfplakken in handen in natuur — Henk Hermans

Eén landschap, veel stemmen

Samen laten deze stemmen zien hoe mensen en landschap met elkaar verweven zijn. De Peel is geen decor, maar een levend geheel van herinneringen, toekomstplannen en dagelijkse ontmoetingen. Een plek waar we voortbouwen op wat eerdere generaties hebben achtergelaten, en waar we iets doorgeven aan de mensen die na ons komen.

1 resultaten

Meer over dit onderwerp

Voortbouwen op onze wortels: verhalen uit De Peel
4 mei 2026

In De Peel leeft het verleden niet alleen voort in het landschap, maar ook in de mensen die er wonen, werken en ontdekken. Hun verhalen laten zien hoe sterk de band is tussen mens en natuur. En hoe elke generatie opnieuw betekenis geeft aan dit bijzondere gebied.