Meer dan je op het eerste gezicht ziet

In de loop der jaren heeft boswachter Martijn met steeds andere ogen naar De Groote Peel leren kijken. Want de rechte paden, berken en wilgen vertellen veel meer dan je op het eerste gezicht zou denken. "Pas als je het verhaal achter het landschap kent, ga je het echt waarderen."

Een verhaal dat duizenden jaren teruggaat. Want De Groote Peel is veel meer dan een natuurgebied. Het is een landschap waarin natuur en mens samen hun sporen hebben achtergelaten.

Boswachter Martijn

Een enorme badkuip vol water

We staan stil bij een van de vele waterplassen. Het water ligt er rustig bij. "Op de plek waar we nu staan, lag vroeger nog zo'n zes tot zeven meter veen", vertelt Martijn. Water is misschien wel het belangrijkste onderdeel van De Peel. "Eigenlijk is heel De Peel één grote badkuip. We proberen het regenwater hier zo goed mogelijk vast te houden."

Dat verklaart ook iets opvallends. Waar boswachters op veel plekken bomen beschermen, worden ze hier juist weggehaald. "Bomen verdampen veel water. Terwijl we dat water juist nodig hebben voor het hoogveen. Een veld met dode bomen kan er juist op wijzen dat het met de natuur hier goed gaat."

Boswachter Martijn
Boswachter Martijn

Het kleine plantje dat De Peel groot maakt

Dan stapt Martijn voorzichtig het moeras in. Hij haalt een plukje veenmos uit het water. Een onopvallend plantje, maar misschien wel de hoofdrolspeler van dit landschap.

"Veenmos groeit aan de bovenkant en sterft aan de onderkant af. Het heeft geen wortels en kan ontzettend veel water vasthouden." De afgestorven plantenresten hopen zich op en vormen uiteindelijk veen. Zo ontstonden in de loop van duizenden jaren de metersdikke veenlagen die ooit grote delen van De Peel bedekten. Na zijn uitleg gooit Martijn het mos weer terug. "Dat groeit gewoon weer verder."

Het doel is niet om de metersdikke veenlaag van vroeger terug te krijgen. "We willen vooral de planten en dieren die bij dit landschap horen weer de ruimte geven."

Veenmos De Peel

Een landschap van mensen en natuur

We wandelen verder richting de uitkijktoren. Onderweg vertelt Martijn over zijn werk. Oorspronkelijk is hij aardrijkskundedocent en juist de samenhang tussen mens en natuur vindt hij fascinerend. "Mijn vak is om dingen met elkaar te verbinden en begrijpelijk uit te leggen." Dat komt goed van pas in De Peel, want het gebied leeft onder de mensen. "Voor veel bewoners is dit echt ónze Peel. Generaties hebben hier gewerkt en het landschap gevormd. Daar moet je als boswachter rekening mee houden."

Boven op de uitkijktoren wordt die geschiedenis zichtbaar. Martijn wijst naar de oude Peelbanen, waarover vroeger turf werd vervoerd. Nu zijn het hoger gelegen stroken in het landschap, soms herkenbaar aan de bomen die erop groeien.

Boswachter Martijn
Uitkijktoren De Peel

Iedere keer een andere Peel

Boswachter zijn betekent overigens niet dat Martijn de hele dag door de natuur wandelt. Beleidsplannen, overleg en het beoordelen van evenementen horen er bijvoorbeeld ook bij. Toch blijft het belangrijk om regelmatig het gebied in te gaan. En wat zou hij bezoekers die De Peel ingaan willen meegeven?

 "Het mooiste is als je het hele jaar door, iedere week, hetzelfde rondje loopt. Dan zie je pas echt wat er door de seizoenen heen verandert."

 

Misschien is dat wel het geheim van De Groote Peel. Je hoeft niet altijd iets nieuws te ontdekken. Soms hoef je alleen maar anders te kijken.

De Groote Peel